تبلیغات
امام مهدی (ع) - طعم شیرین عدالت در دوران ظهور
تاریخ : جمعه 24 خرداد 1392 | 09:22 ق.ظ | نویسنده : محمد مختاری
قسمت اول

در نگاه نخست چنین به نظر مى‏رسد كه پاك ساختن زمین از ظلم، ستم، گناه و معصیت، و برچیدن بساط طاغوت‏ها و ستمگران ناممكن است و گویا زمین و زمینیان با گناه و ظلم خو گرفته و مظلومان عالم فریاد رسى ندارند، تا حق آن‏ها را از ظالمان و طاغیان بستاند. گوئیا جهان به تحمل وجود شوم ستم پیشگان عادت كرده است; تا جایى كه بشر دوره‏اى را سراغ ندارد كه در آن، جامعه جهانى خالى از ستم و ستمگران باشد.
از سوى دیگر حكمت ‏خداوند بر این تعلق گرفته است كه زندگانى انسان بر اساس فطرت خدا دادى جارى شده و شالوده آن، كه عدالت‏خواهى و ظلم ستیزى است، بدون پاسخ و جواب نماند.
با رستاخیز مهدى _ علیه السلام _، ظلم و ستم به دیار عدم آهنگ سفر كرده و جاى خود را به عدل و داد مى‏سپارد و عدالت اجتماعى فراگیر شده و ثمره تلاش و كوشش انبیاء و اولیاء به بار نشسته و مردم طعم شیرین عدالت را مى‏چشند.
امام زمان _ علیه السلام _ بعد از تولد چنین دعا كردند: «... اللهم انجز لى ما وعدتنى، و اتمم لى امرى، و ثبت وطاتى، و املا الارض لى عدلا و قسطا[1] ; خداوندا! آنچه را كه به من وعده دادى محقق ساز و امر (حكومت عدالت گستر جهانى) مرا به كمال برسان و گام‏هاى مرا استوار بدار و زمین را به وسیله من از عدل و داد پر ساز.»
در احادیثى كه درباره قیام مهدى _ علیه السلام _ آمده است دعوت به توحید و مبارزه با شرك و كفر اعتقادى، به اندازه ایجاد عدالت و اجراى آن، مورد تاكید قرار نگرفته است. علت این امر را باید در نیاز عمده جامعه بشرى به برقرارى عدالت و گسترش دادگرى در این زمان دانست.
امام صادق _ علیه السلام _ فرمود: «اذا قام القائم _ علیه السلام _ حكم بالعدل وارتفع الجور فى ایامه و آمنت‏به السبیل و اخرجت الارض بركاتها و رد كل حق الى اهله[2] ; هرگاه قائم قیام كند، به عدل حكم مى‏كند و در ایام او جور مرتفع شود و به وسیله او راه‏ها امن گردد، زمین بركاتش را خارج مى‏سازد و هر حقى به صاحبش برگردانده مى‏شود.»
امام حسین _ علیه السلام _ فرمود: «لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله عز و جل ذلك الیوم حتى یخرج رجل من ولدى فیملاها عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما، كذلك سمعت رسول الله یقول[3] ; اگر از دنیا جز یك روز باقى نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانى گرداند، تا مردى از فرزندان من خروج كند، پس زمین را از عدل و داد پر كند، همانگونه كه از ظلم و ستم پر شده باشد. این چنین از پیامبر صلى الله علیه و آله شنیدم.»
امام صادق صلى الله علیه و آله فرمود: «اما والله لیدخلن (القائم) علیهم عدله جوف بیوتهم كما یدخل الحر و القر[4] ; به خدا قسم كه عدالت‏خود را در درون خانه‏هاى مردم وارد مى‏كند همانگونه كه سرما و گرما داخل مى‏شود.»
امام رضا _ علیه السلام _ فرمود: فاذا خرج وضع میزان العدل بین الناس، فلا یظلم احد احدا[5] ; آنگاه كه خروج كند، ترازوى عدل را در بین مردم مى‏نهد، پس هیچكس به دیگرى ظلم نمى‏كند.»
ارزش عدالت
عدالت از اصول مهم و از تعالیم و اهداف عمده اسلام است. در دستورات اسلامى، انسان‏ها مامور شده‏اند كه در تمام ابعاد زندگى خود (فردى، اجتماعى، اقتصادى، سیاسى، و نیز در گفتار، رفتار و كردار) عدالت را رعایت كرده و آن را سر لوحه كارهاى خود قرار دهند.
قرآن كریم در آیات متعددى ارزش و اهمیت عدالت را بیان كرده و به آن سفارش نموده است كه در ذیل نمونه‏هایى از این آیات بیان مى‏شود:
1- «اعدلوا هو اقرب للتقوى‏»[6]; «عدالت ورزید كه عدل به تقوى نزدیكتر است.»
«و اذا قلتم فاعدلوا»[7] ; «وقتى سخن گفتید به عدالت‏سخن گویید.»
2- «ان الله یامر بالعدل والاحسان‏»[8] ; «حقیقتا خداوند به عدل و احسان امر مى‏كند.»
3- «و لایجرمنكم شنئان قوم على ان لاتعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوى‏»[9] ; «و البته نباید بدى گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نكنید. عدالت كنید كه آن به تقوا نزدیكتر است.»
4- «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الكتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط‏»[10] ; «به راستى پیامبران خود را با دلایل آشكار فرستادیم و با آن‏ها كتاب و ترازو فرود آوردیم تا مردم به عدالت‏برخیزند.»
بر اساس این آیه، فرستادن رسولان الهى و كتاب‏هاى آسمانى براى تحقق عدالت در جامعه بشرى است.
در جامعه اسلامى همه افراد در برابر بیت المال و امكانات عمومى مساوى اند و هیچ عامل نژادى و سوابق مبارزاتى و انتساب به افراد یا گروه‏هاى صاحب نفوذ و قدرت، مانع اجراى عدالت نمى‏شود و لذا گریزگاه قانونى در جامعه اسلامى وجود ندارد.
ائمه اطهار _ علیهم السلام _ كه مفسران واقعى قرآن كریم هستند نیز در كلمات نورانى خود بر مساله عدالت تاكید ورزیده‏اند. به عنوان نمونه چند فراز از گفتار آنان را در ذیل مى‏آوریم:
1- امام صادق _ علیه السلام _ فرمود: روزى امیرالمؤمنین على _ علیه السلام _ به خلیفه دوم فرمودند: «ثلاث ان حفظتهن و عملت كفتك ما سواهن، و ان تركتهن لم ینفعك شى‏ء سواهن; سه چیز است كه اگر از آن‏ها حفاظت كرده و به آن‏ها عمل كنى تو را از غیر آن‏ها بى نیاز مى‏كند و اگر آن‏ها را ترك كنى، غیر آن‏ها سودى به تو نمى‏رساند.»
خلیفه پرسید: آن سه چیز كدامند؟ حضرت فرمودند: «اقامه الحدود على القریب و البعید، والحكم بكتاب الله فى الرضا والسخط، والقسم بالعدل بین الاحمر والاسود...[11] ; اجراى حدود بر نزدیك و دور (آشنا و بیگانه)، و حكم كردن به كتاب خدا در حال خرسندى و خشم، و تقسیم عادلانه بین سیاه و سرخ...»
2- امام على _ علیه السلام _ به فرزندش امام حسین _ علیه السلام _ فرمود: «اوصیك بتقوى الله فى الغنى و الفقر و بالعدل على الصدیق و العدو; تو را به تقواى الهى در حال غنا و تنگدستى و رعایت عدالت‏با دوست و دشمن سفارش مى‏كنم.»
3- ابو مالك مى‏گوید:
«قلت لعلى بن الحسین _ علیه السلام _ اخبرنى بجمیع شرایع الدین. قال: قول الحق، والحكم بالعدل، والوفاء بالعهد، هذه جمیع شرایع الدین[12] ; به امام سجاد _ علیه السلام _ گفتم: مرا از مجموعه آئین‏هاى دین آگاه كن. امام فرمود: سخن حق و داورى طبق عدالت و وفاى به عهد. این‏ها همه آئین‏هاى دین است.»
تحقق عدالت‏به دست مهدى _ علیه السلام _
لازمه تحقق عدالت اجتماعى، از بین رفتن ناهنجارى‏ها و مفاسد اجتماعى است. حضرت مهدى _ علیه السلام _ در حكومت جهانى خود با این مفاسد مبارزه كرده و معضلات و مشكلات جامعه را برطرف مى‏كند. در ذیل به چند روایت كه بیانگر مفاسد و بى عدالتى در دوران غیبت است اشاره مى‏شود:
1- پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله فرمود: «و ذلك عندما تصیر الدنیا هرجا و مرجا، و یغار بعضهم على بعض، فلاالكبیر یرحم الصغیر، و لاالقوى یرحم الضعیف، فحینئذ یاذن الله له بالخروج[13] ;
و آن (قیام قائم _ علیه السلام _) در هنگامى است كه دنیا دچار آشفتگى مى‏گردد و مردمان به یكدیگر مى‏تازند، نه بزرگسال به خردسال رحم مى‏كند، و نه قدرتمند به ناتوان، در این هنگام خداوند به او (امام غایب) اجازه خروج مى‏دهد.»
2- امام صادق _ علیه السلام _ درباره دوران غیبت امام عصر مى‏فرماید: «و رایت الربا ظاهرا لا یعیر[14] ; مى‏بینى كه ربا آشكار است و سرزنش نمى‏شود.»
3- همچنین آن حضرت درباره این دوران فرمود: «و رایت الولایه قباله لمن زاد[15] ; مى‏نگرى كه ولایت (مسؤولیت و پست‏ها) در دست كسانى است كه رشوه بیشترى مى‏دهند.»
در نگرش به مجموعه این احادیث و احادیث دیگرى كه در تبیین و ترسیم دوران پیش از ظهور رسیده است، به این نكته پى مى‏بریم كه بزرگترین بحران در حیات انسانى پیش از ظهور، نبود عدالت اجتماعى است.
حضرت مهدى _ علیه السلام _ در دوران حكومت جهانى خویش با كلیه معضلات اجتماعى كه دامنگیر جامعه جهانى است، مبارزه كرده و جهان را از لوث آن‏ها پاك مى‏نماید، و جامعه ایده آل اسلامى را بر مبناى فرهنگ ناب محمدى صلى الله علیه و آله تشكیل مى‏دهد. در ذیل به چند روایت كه بیانگر عملكرد حضرت مهدى _ علیه السلام _ در دوران ظهور و ویژگى‏هاى این زمان است اشاره مى‏شود:
1- امام صادق _ علیه السلام _ درباره دوران ظهور مى‏فرماید: «و یحسن حال عامه العباد، و یجمع الله الكلمه، و یؤلف بین قلوب مختلفه، و لا یعصى الله (عز و جل) فى ارضه، و یقام حدود الله فى خلقه، و یرد الله الحق الى اهله[16]; حال عموم مردم را بهبود بخشد، و خداوند وحدت كلمه پدید آورد، وبین قلب‏هاى پراكنده الفت ایجاد كند، و خداوند در زمین معصیت نشود، و حدود الهى میان مردم اجرا شود و خداوند حق را به اهلش باز گرداند.»
2- همچنین آن حضرت فرمود: «اعلموا ان الله یحیى الارض بعد موتها... اى یحییها الله بعدل القائم عند ظهوره بعد موتها بجور ائمه الضلال[17] ; (خداوند در قرآن مى‏فرماید:) «بدانید كه خداوند زمین را پس از مردنش زنده مى‏گرداند» یعنى خداوند زمین را با عدل قائم در رستاخیز ظهور او زنده مى‏گرداند، پس از آنكه از ستم فرمانروایان ضلالت مرده باشد.»
3- امام صادق _ علیه السلام _ فرمود: «اذا قام القائم حكم بالعدل و ارتفع الجور فى ایامه و امنت‏به السبل[18]; هنگامى كه قائم قیام كند، بر اساس عدالت‏حكم مى‏كند و ظلم و جور در دوران او برچیده مى‏شود و راه‏ها در پرتو وجودش امن مى‏گردد.»

[1] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏2، ص‏428; بحار الانوار، ج 51، ص 13.
[2] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏338; ارشاد، ص‏334.
[3] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏1، ص‏318.
[4] . غیبت نعمانى، ص‏159; اثبات الهداه، ج‏3، ص‏544; بحارالانوار، ج‏52، ص‏362
[5] . كمال الدین، ص‏372; بحارالانوار، ج‏52، ص‏321.
[6] . مائده/ 11.
[7] . انعام/ 153.
[8] . النحل/ /92.
[9] . مائده/ 8.
[10] . الحدید/ 25.
[11] . التهذیب، ج‏6، ص‏227، ح‏547; دعائم الاسلام، ج‏2، ص‏443، ح‏1543.
[12] . تفسیر نور الثقلین، ج‏3، ص‏79.
[13] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏380.
[14] . منتخب الاثر، ص‏429.
[15] . بحارالانوار، ج‏52، ص‏257.
[16] . اكمال الدین و اتمام النعمه، ج‏2، ص‏646.
[17] . غیبت نعمانى، ص‏25.
[18] . بحارالانوار، ج‏13، ص‏180، (طبع قدیم) .



طبقه بندی: قیام و حکومت جهانی امام زمان(عج)،

  • ندای معلم
  • بک لینک
  • ضایعات